Ayıplı Aracın Değiştirilmesi Kararı Nasıl Uygulanır? (6. Örnek)

Mahkemenin, ayıplı aracın değiştirilmesi kararı ile süreç çoğu zaman sona ermez. Çünkü karşı taraf, mahkeme kararından sonra tüketicinin kapısına yeni aracı getirip bırakmaz; elindeki ayıplı aracı da kendiliğinden teslim almaz. Bu nedenle, verilen kararın fiilen sonuç doğurabilmesi için çoğu zaman icra takibi başlatılması gerekir.

Şimdi altıncı örnek üzerinden, ayıpsız misli teslim edilmeyen bir araç bakımından icra aşamasının nasıl işlediğini inceleyelim.

⚖️ Mahkemenin ayıpsız misliyle değişim kararı

Bu dosyada dava konusu araç, Opel Crossland X Enjoy 1.2 130 HP AT6 bir araçtır. Çorum Tüketici Mahkemesi, tüketicinin elindeki ayıplı aracın davalıya teslimine ve dava konusu aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar vermiştir.

Burada önemli olan nokta şudur: Mahkeme kararı, yalnızca ayıbın varlığını tespit etmez; aynı zamanda borçlu tarafa, ayıplı aracın yerine aynı model ve özellikte ayıpsız bir araç teslim etme yükümlülüğü yükler. Ancak uygulamada bu yükümlülük çoğu zaman kendiliğinden yerine getirilmez.

📌 Kararın icraya konulması

Nitekim bu dosyada da karşı taraf, mahkeme kararından sonra ayıpsız aracı kendiliğinden teslim etmemiştir. Bunun üzerine kararın infazı amacıyla 30 Mayıs 2025 tarihinde ilamlı icra takibi başlatılmış ve borçlu taraftan aracın ayıpsız mislinin teslimi istenmiştir.

İcra takibinin önemi burada ortaya çıkar. Çünkü mahkeme kararının fiilen sonuç doğurması, çoğu zaman ancak bu ikinci aşama ile mümkün olur.

🛑 “Araç müvekkilde mevcut değildir” savunması

Beklendiği üzere, borçlu taraf bu dosyada da klasik savunmayı yapmıştır. İcra takibine verdiği cevapta, karar doğrultusunda teslim edilmesi gereken aracın mevcut olmadığını bildirmiştir.

İşte hukuken kritik aşama burada başlar.

Çünkü borçlu taraf, teslim etmesi gereken ayıpsız misli teslim edemeyeceğini söylediği anda, mesele artık, “ayıpsız aracın teslimi” olmaktan çıkar; teslim edilemeyen ayıpsız mislinin değerinin belirlenmesi ve ödenmesi meselesine dönüşür. Başka bir ifadeyle, teslim borcu artık değer ödeme borcuna evrilir.

🏛️ Ticaret Odası’ndan araç değeri sorulur

Peki karşı taraf ayıpsız aracı teslim edemiyorsa, ödemesi gereken tutar nasıl belirlenecektir?

Bu noktada yapılması gereken şey, teslim edilemeyen ayıpsız mislin değerinin tespit edilmesidir. Uygulamada bu değer, çoğu zaman Ticaret Odası’ndan sorularak belirlenir.

Bu dosyada da Ticaret Odası’na yazı yazılmış; 09.07.2025 tarihli cevapta, söz konusu Opel Crossland X Enjoy 1.2 130 HP AT6 aracın, değerinin 1.475.000 TL civarında olabileceği bildirilmiştir.

Bu tespit son derece önemlidir. Çünkü İcra Müdürlüğü, değer belirlemek konusunda yapacağı tek işi yapmış ve değeri Ticaret Odası’na sorarak belirlemiştir.

💰 Sonraki aşama: Dosya Hesabı ve Ödeme

Ticaret Odası cevabından sonra yapılması gereken işlem, bu tutar üzerinden icra dosyasında hesap yapılmasıdır. Bu aşamada, araç bedeli esas alınarak dosya borcu çıkartılır ve karşı tarafın icra dosyasına ödemesi gereken toplam tutar, harç ve icra masrafları ile birlikte belirlenir.

Bu örnekte de, 1.475.000 TL esas alınarak dosya hesabı yapılmış ve karşı taraf bu tutar üzerinden ödeme yapmak zorunda kalmıştır.

Karşı taraf, bu tutarı 1 Ağustos 2025 tarihinde icra dosyasına ödemiş, 20 Ağustos 2025 tarihinde, yüzde 2 oranında cezaevi harcı kesintisi (29.500-TL) sonrası kalan tutar olan 1.445.050-TL tüketiciye aktarılmıştır.

 

Elbette tüketici ile avukatı arasında, avukatlık hizmetinden doğan yükümlülükler olabilir.

Burada hemen, tüketicinin elde ettiği menfaate de bakmak gerekir. Tüketicinin elindeki, 2. el, 2020 model aracın o tarihlerdeki değeri ortalama 1.100.000-TL civarında idi. Dolayısıyla tüketici bu dosyada, sadece aracından kaynaklı mal varlığını yüzde 30 civarında artırmış, 375 bin TL menfaat elde etmiş oldu.

 

⚖️ Bu örneğin gösterdiği hukuki sonuç

Bu dosya bir kez daha göstermektedir ki, ayıplı araç uyuşmazlıklarında asıl mesele yalnızca davayı kazanmak değildir. Asıl önemli olan, verilen kararın doğru şekilde icra edilmesi ve kağıt üzerindeki hakkın fiilen tahsil edilebilir hale getirilmesidir.

Karşı tarafın “araç mevcut değildir” savunması süreci sona erdirmez. Tam tersine, bu savunma ile birlikte yeni bir aşama başlar: teslim edilemeyen aracın değeri bulunur, dosya hesabı yapılır ve borç para olarak tahsil edilir.

Yani mahkeme kararının konusu teoride “ayıpsız mislinin teslimi” olsa da, uygulamada karşı taraf teslimden kaçındığında, süreç çoğu zaman parasal kazanıma dönüşmektedir.

📌 Özet

• Tüketici Mahkemesi, Opel Crossland X Enjoy 1.2 130 HP AT6 Siyah Tavan aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verdi.
• Kararın fiilen uygulanabilmesi için 30 Mayıs 2025 tarihinde ilamlı icra takibi başlatıldı.
• Borçlu taraf, ayıpsız mislin müvekkilde mevcut olmadığını bildirdi.
• Bunun üzerine teslim edilemeyen ayıpsız aracın değeri Ticaret Odası’ndan soruldu.
• Ticaret Odası tarafından, aracın değerinin 1.475.000 TL olduğu bildirildi.
• Böylece, ayıpsız mislin teslim edilememesi nedeniyle, borçlu tarafın ödemesi gereken tutarın belirlenmesinde esas alınacak değer netleşmiş oldu.
• Tüketici, 1 milyon 100 bin-TL ederi olan aracını karşı tarafa verdi ve karşılığında, 20 Ağustos 2025 tarihinde, 1 milyon 475 bin-TL elde etti.
• İcra takibinin başlaması ile, tutarın tahsil edilmesi arasında geçen süre, 2 ay 20 gün kadardı.
• Bu örnek, ayıplı aracın değiştirilmesi kararının icra aşamasının en az dava kadar önemli olduğunu bir kez daha göstermektedir.

 

Ayıplı araç uyuşmazlıklarına ilişkin genel bilgilendirme için Ayıplı Araçlarda Tüketici Hakları yazımızı inceleyebilirsiniz.