Ayıplı Aracın Misliyle Değiştirilmesi Kararı Nasıl Uygulanır? (5. Örnek)

“Ayıplı aracın misliyle değiştirilmesi kararı nasıl uygulanır” sorusu, icra aşamasında önem kazanmaktadır. Çünkü mahkemenin ayıpsız misliyle değişim yönünde karar vermesi, uygulamada çoğu zaman sürecin bittiği anlamına gelmez. Çoğunlukla olduğu gibi kararın kesinleşmesinden sonra da borçlu taraf ayıplı aracın ayıpsız mislini teslim etmez ve bu durumda hükmün, icra dosyası üzerinden infaz edilmesi gerekir.

Şimdi beşinci dosya üzerinden, ayıpsız misli teslim edilmeyen bir araç bakımından icra aşamalarını, değerin nasıl belirlendiğini ve tüketicinin nasıl bir sonuca ulaştığını inceleyelim.

⚖️ Mahkemenin ayıpsız misliyle değişim kararı

Bu dosyada dava konusu araç, 2021 model Peugeot Partner Van 1.5 BlueHDi 100 HP MT EURO 6,3 araçtır. Mahkeme, davacının elindeki ayıplı aracın davalıya teslimi ile, dava konusu aracın aynı model ve özellikte bir araç ile değiştirilmesine karar vermiştir.

Görüldüğü üzere burada karar, genel nitelikte bir “eşdeğer araç verilsin” kararı değildir. Mahkeme açıkça, ayıplı aracın yerine aynı model ve özellikte ayıpsız bir araç teslim edilmesi gerektiğini hüküm altına almıştır. Aslına bakılırsa Mahkemenin böyle bir açıklama yapmasına gerek yoktur zira misliyle değişim kararlarının ne şekilde infaz edileceği Yargıtay kararları ile açıkça ortadadır.

Kararın kesinleşmesi üzerine, hükmün yerine getirilmesi amacıyla 27 Ocak 2025 tarihinde ilamlı icra takibi başlatılmış ve borçlu taraftan aracın ayıpsız mislini teslim etmesi talep edilmiştir.

🛑 “Ayıpsız misli elimizde yok” savunması

Uygulamada neredeyse her dosyada karşılaşıldığı gibi, bu dosyada da borçlu taraf ayıpsız misli kendiliğinden teslim etmemiştir. Karşı taraf, 30 Ocak 2025 tarihinde, karar doğrultusunda teslim edilmesi gereken aracın ellerinde bulunmadığını bildirmiştir.

Bu beyan önemlidir! Çünkü borçlu taraf, teslim etmesi gereken aracın ayıpsız mislini teslim edemeyeceğini söylüyorsa, artık aynen teslim (misliyle değişim) yerine o aracın sıfır kilometre değerini ödeme yükümlülüğü altına girer.

Burada temel mesele, teslim edilemeyen ayıpsız aracıın değerinin nasıl hesaplanacağıdır.

📈 Halen satışına devam edilen muadil aracın değeri nedir?

İlk bakışta internette bazı fiyatlara ulaşmak mümkündür. Nitekim bu dosyada da, aracın sıfır kilometre fiyatının yaklaşık 977.500 TL seviyesinde olduğu görülmektedir.

🏛️ Ticaret Odası değeri: 1.060.000 TL

Daha önceki örneklerde de açıklandığı gibi, bu değer, ne İcra Müdürlüğü tarafından, ne taraflarca ne de bilirkişi raporuyla bulunur, değer Ticaret Odası’ndan sorulacaktır.

13 Şubat 2025 tarihinde, Ticaret Odası tarafından verilen cevapta, aracın değeri 1.060.000 TL olarak bildirilmiştir.

Böylece, ayıpsız misli teslim edilemeyen aracın icra Müdürlüğü tarafından esas alınacak bedeli netleşmiştir. Fakat tarafların bildirilen bu değere karşı şikayet haklarının olduğu unutulmamalıdır. Taraflardan alacaklı/tüketici/ayıpsız aracı alacak kişi, bu değerin düşüklüğünden, diğer taraf borçlu/satıcı/ithalatçı firmalar bu değerin yüksek olduğundan bahisle İcra Hukuk Mahkemesi’ne başvurabilirler.

💰 İcra dosyasında yapılan hesap

Ticaret Odası’nın bildirdiği bu bedel doğrultusunda icra dosyasında 20 Şubat 2025 tarihinde hesap yapılmıştır.

Borçlu taraf, bu tutarı icra dosyasına ödemek zorundadır. Ardından, her ilamlı takipte olduğu gibi, yasal harç ve kesintiler uygulanmış; kalan net tutar alacaklıya, yani tüketiciye 14 Mart 2025 tarihinde aktarılmıştır.

Burada ayrıca hatırlatmak gerekir ki, misliyle değişime ilişkin icra takiplerinde tahsil edilen tutar üzerinden yüzde 2 oranında cezaevi harcı (21.200-TL) kesilmektedir. Bu nedenle tüketicinin eline geçen net tutar, Ticaret Odası tarafından bildirilen değerden bu harç düşülmek suretiyle (1.060.000-21.200=) 1.038.800-TL olarak bulunur.

⚖️ Bu örneğin gösterdiği hukuki sonuç

Bu dosya bir kez daha göstermektedir ki, ayıplı araç davalarında yalnızca mahkemeden karar almak yeterli değildir. Asıl önemli olan, verilen kararın icra aşamasında doğru biçimde infaz edilmesidir.

Karar, teoride “ayıplı aracın ayıpsız mislinin teslimi”ne ilişkin olsa da, karşı taraf bu teslim borcunu yerine getirmediğinde süreç fiilen bedel tahsiline dönüşür. Bu bedel de ilgili kurumdan sorulan ve dosyaya giren cevap doğrultusunda belirlenmektedir.

Bu nedenle misliyle değişim kararlarında, infaz aşaması en az dava süreci kadar önemlidir. Kağıt üzerinde kalma riski bulunan bir mahkeme kararı, ancak doğru yürütülen bir icra takibi sayesinde tüketici lehine fiilen sonuç doğurabilir.

📌 Özet

• Mahkeme, 2021 model Peugeot Partner Van 1.5 BlueHDi 100 HP MT EURO 6,3 aracın aynı model ve özellikte ayıpsız bir araç ile değiştirilmesine karar verdi.
• Kararın kesinleşmesinden sonra, 27 Ocak 2025 tarihinde icra takibi başlatıldı.
• Borçlu taraf, aracın, ayıpsız mislini teslim edemeyeceğini bildirdi.
• Bunun üzerine Ticaret Odası’ndan aracın değeri soruldu.
• Ticaret Odası, aracın değerini 1.060.000 TL olarak bildirdi.
• Bu bedel esas alınarak icra dosyasında hesap yapıldı ve ödeme dosyaya gerçekleştirildi.
• 14 Mart 2025 tarihinde yasal kesintiler sonrasında kalan net tutar (1.038.800-TL) tüketiciye ödendi.

 

Ayıplı araç uyuşmazlıklarına ilişkin genel bilgilendirme için Ayıplı Araçlarda Tüketici Hakları yazımızı inceleyebilirsiniz.