Ayıplı Aracın Misliyle Değiştirilmesi Kararı Nasıl Uygulanır?
Araç misliyle değişim kararı nasıl uygulanır sorusu, özellikle mahkeme kararından sonra icra aşamasında önem kazanmaktadır. Mahkemenin ayıpsız misliyle değişim yönünde karar vermesi, çoğu zaman sürecin bittiği anlamına gelmez. Tam aksine asıl zorlu kısmın yeni başladığının habercisidir. Zira uygulamada firmalar, hüküm kesinleşse dahi ayıplı aracı geri alıp ayıpsız mislini kendiliğinden teslim etmemekte; bu nedenle Mahkeme kararının icra dosyası üzerinden infazı gerekmektedir. Şimdi dördüncü dosya üzerinden, ayıpsız misli teslim edilmeyen bir araç bakımından icra aşamalarını, bedelin nasıl belirlendiğini ve sürecin nasıl sonuçlandığını anlatmaya çalışalım:
⚖️Araç Misliyle Değişim Kararı Nasıl Uygulanır?

Bursa 3. Tüketici Mahkemesi, 2014 model Volkswagen Golf 1.6 TDI BMT 105 PS Comfortline aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verdi. Bu kararın kesinleşmesi üzerine, hükmün yerine getirilmesi amacıyla 07.08.2024 tarihinde icra takibi başlatıldı.
🛑 “Araç üretilmiyor, stokta da yok” savunması
İcra takibine karşı borçlu taraf, söz konusu aracın artık üretilmediğini ve müvekkil şirket stoklarının hiçbir noktasında bulunmadığını ileri sürdü. Başka bir anlatımla, mahkeme kararına konu ayıpsız mislin fiilen teslim edilemeyeceğini bildirdi.

Bu beyanın sonucu önemlidir. Çünkü borçlu, teslim etmesi gereken aracı veremeyeceğini söylüyorsa, artık aynen teslim yerine o aracın değerini ödeme yükümlülüğü altına girer.
Burada asıl mesele, hangi değerin esas alınacağıdır. Araç ilk satış tarihindeki bedel üzerinden mi değerlendirilecektir? Bugünkü ikinci el değeri mi esas alınacaktır? Yoksa aracın güncel sıfır kilometre karşılığı mı dikkate alınacaktır?
Bu tür dosyalarda esas alınması gereken tutar, iade edilecek ayıplı aracın aynı özellik ve donanıma sahip ayıpsız karşılığının sıfır kilometre değeridir. Bu değer de uygulamada çoğunlukla Ticaret Odası‘ndan sorularak tespit edilmektedir. Fakat ne yazık ki, onca Yargıtay kararına rağmen, halen daha bir çok İcra Müdürlüğü, bilirkişi aracılığı ile değer tespiti yaptırmaya çalışmak gibi usule aykırı yollara başvurabilmektedir.
📈 Ticaret Odası Ne Dedi: “1.960.000 TL”
İcra dairesi aracılığıyla Ticaret Odası’ndan, ayıpsız misli teslim edilemeyen aracın değeri soruldu. Gelen 21.08.2024 tarihli resmi cevapta, bu aracın değerinin 1.960.000 TL olabileceği bildirildi.
Böylece, icra dosyasında esas alınacak araç değeri netleşmiş oldu. Sonraki aşamada icra dairesi bu tutar üzerinden dosya hesabı yaptı ve borçlu tarafın ödemesi gereken toplam meblağ belirlendi. Yalnız burada küçük bir ayrıntıyı da anlatmak gerekir. Tüm takiplerde olduğu gibi, bu takipte de alacaklı, İcra Dairesi aracılığıyla gerçekleştirdiği bu tahsilat için hazineye cezaevi harcı ödemelidir. Misliyle değişime ilişkin icra takiplerinde yüzde 2 oranında cezaevi harcı ödenir. 1.960.000×2/100= 39.200-TL olduğundan tüketiciye kalan net tutar, 1.920.800-TL olmuştur.
⚖️ Tüketicinin Elde Ettiği Ekonomik Sonuç
Şimdi bu hukuki sürecin tüketiciye sağladığı ekonomik menfaate bakalım.
- Müvekkilin elindeki ayıplı aracın değeri: 2014 model aracın ilgili tarihteki ikinci el piyasa değeri yaklaşık 970.000 TL civarındaydı.
- Ticaret Odası’nın belirlediği değer: Ayıpsız misli teslim edilemeyen aracın değeri 1.960.000 TL olarak bildirildi.
- Sonuç: Tüketici, yaklaşık 970.000-TL civarında piyasa değeri olan ayıplı aracını karşı tarafa iade ederken; aracın ayıpsız mislinin güncel değeri dikkate alınarak çok daha yüksek bir ekonomik menfaate ulaşmış oldu.
Özet ve Kazanç Analizi
- Hukuki Dayanak: Bursa 3. Tüketici Mahkemesi, 2014 model Volkswagen Golf aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verdi.
- Stok Savunması: Borçlu taraf, aracın artık üretilmediğini ve stoklarında bulunmadığını bildirerek aynen teslimin mümkün olmadığını ileri sürdü.
- Değer Tespiti: Ticaret Odası, ayıpsız mislin değerini 1.960.000 TL olarak belirledi.
- Tüketicinin Eline Geçen: Ceza evi harcı kesintisi sonrasında, 1.920.800-TL
- Ekonomik Sonuç: Yaklaşık 970.000-TL civarında değeri bulunan ayıplı araç iade edilerek, karşılığında 1.920.800-TL gibi çok daha yüksek bir menfaat elde edildi.
Ayıplı araç uyuşmazlıklarına ilişkin genel bilgilendirme için Ayıplı Araçlarda Tüketici Hakları yazımızı inceleyebilirsiniz.
Başka araçlar için yürütülen icra takipleri:
Araç Misliyle Değişim Kararı Nasıl Uygulanır? Araç İadesi ve İcra Süreci (3. örnek)
Araç Misliyle Değişim Kararı Nasıl Uygulanır? Araç İadesi ve İcra Süreci (5. örnek)

