Araç Misliyle Değişim Kararı Nasıl Uygulanır? Araç İadesi ve İcra Süreci (2. örnek)

Araç Misliyle Değişim Kararı Nasıl Uygulanır?

Mahkemenin “ayıpsız misliyle değişim” kararı ile iş bitmez. Çünkü firmalar, mahkeme kararından sonra çoğu zaman ayıpsız aracı kendiliğinden teslim etmez. Bu nedenle kararın icra yoluyla uygulanması gerekir. Şimdi ikinci dosya üzerinden, Mahkeme kararına rağmen ayıpsız misli teslim edilemeyen araç için karşı tarafın ödemesi gereken bedelin nasıl belirlendiğini adım adım inceleyelim.

⚖️Değişim Kararının İnfazı Nasıl Sağlanır?

Tüketici Mahkemesi, 2017 model Renault Kadjar Black Edition 1.2 TCE aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verilmiştir.

Burada dikkat edilmesi gereken önemli nokta şudur: Bu tür kararların kesinleşmeden icra takibine konu edilmemesi gerekir. Çünkü kesinleşmeden takibe geçilirse, karşı taraf firmalar istinaf ve temyiz başvuruları üzerinden kararın infazını durdurmaya çalışabilmekte, bu da süreci daha da zorlaştırabilmektedir.

İcra ve İflas Kanun’umuzun, “Para ve Teminattan başka Borçlar Hakkında İlamların İcrası/Taşınır teslimi” başlığını taşıyan 24. maddesi şu şekildedir:

“Bir taşınırın teslimine dair olan ilam icra dairesine verilince icra memuru bir icra emri tebliği suretiyle borçluya yedi gün içinde o şeyin teslimini emreder.

İcra emrinde; alacaklı ve borçlunun ve varsa mümesillerinin adları ve soyadları ile şöhret ve yerleşim yerleri hükmü veren mahkemenin ismi ve hükmolunun şeyin neden ibaret olduğu, ilamın tarih ve numarası ve icra mahkemesinden veya istinaf veya temyiz yahut iadei muhakeme yoliyle ait olduğu mahkemeden icranın geri bırakılması hakkında bir karar getirilmedikçe cebri icraya devam olunacağı yazılır.

Borçlu, bu emri hiç tutmaz veya eksik bırakır ve hükmolunan taşınır veya misli yedinde bulunursa elinden zorla alınıp alacaklıya verilir.

Yedinde bulunmazsa ilamda yazılı değeri alınır. Vermezse ayrıca icra emri tebliğine hacet kalmaksızın haciz yoliyle tahsil olunur. Taşınır malın değeri, ilamda yazılı olmadığı veya ihtilaflı bulunduğu takdirde, icra memuru tarafından haczin yapıldığı tarihteki rayice göre takdir olunur.

Hükmolunan taşınırın değeri, borsa veya ticaret odalarından, olmıyan yerlerde icra memuru tarafından seçilecek bilirkişiden sorulup alınacak cevaba göre tayin edilir.

İlgililerin bu hususta icra mahkemesine şikayet hakları vardır.”

Bu dosyada da karar kesinleştikten sonra icra takibi başlatılmış; karşı taraftan, hüküm gereği, aracın ayıpsız mislini teslim etmesi istenmiştir.

🛑 “Ayıpsız misli stoklarımızda yok” savunması

İcra takibi sırasında, karşı taraf, her zaman olduğu gibi, “aracın ayıpsız mislinin stoklarında bulunmadığını ve artık üretilmediğini” bildirmiştir. Başka bir ifadeyle, aracın ayıpsız mislinin teslim edemeyeceğini beyan etmiştir.

Bu beyanın hukuki sonucu açıktır. Karşı taraf, teslim etmek zorunda olduğu ayıpsız aracı elinde bulundurmadığını söylüyorsa; artık bu aracın değerini ödemek zorundadır.

Burada sorulması gereken temel soru şudur: Bu aracın değeri ne kadardır? Karşı tarafın, ayıpsız mislini teslim edemediği araç için ödemesi gereken para miktarı bu şekilde belirlenecektir.

Borçlu, ayıpsız mislini teslim edemediğini hangi tarihte bildiriyorsa, işte o tarihteki araç değeri esas alınır. Çünkü o anda, teslim borcu, değer ödeme borcuna dönüşür.

📈 Ticaret Odası’na Ne Soruldu?

İcra dairesi aracılığı ile, Ticaret Odası’na, karşı tarafın ayıpsız mislini teslim etmesi gerektiği halde teslim edemediği aracın değeri sordurulur.

📈 Ticaret Odası Ne Dedi: “1.550.000 TL”

İzmir Ticaret Odası’nın verdiği cevapta, söz konusu aracın değerinin 1.550.000 TL olabileceği bildirilmiştir.

Böylece, karşı tarafın ayıpsız misli teslim edemediği araç için ödemesi gereken bedelin belirlenmesinde Ticaret Odası’nın tespiti esas alınmıştır. Sonrasında dosya hesabı yapılmış ve ödeme icra dosyasına yatırılmıştır.

⚖️ Tüketicinin Net Kazancı

Şimdi bu hukuki mücadelenin tüketiciye sağladığı menfaate bakalım.

• Müvekkilin Elindeki 2. El Aracın Değeri: O tarihlerdeki ilanların ortalamasına göre müvekkilin elindeki 2. el aracın değeri ortalama 1 milyon 100 bin TL civarında idi.

 

• Ticaret Odası’nın Belirlediği Değer: Aracın ayıpsız misli teslim edilemediği için ödenmesi gereken tutar 1.550.000 TL olarak bildirilmiş, karşı taraf bu tutarı icra dosyasına yatırmıştı.

• Kesintiler Sonrası Net Ödeme: Cezaevi harcı kesinti sonrasında ödenen net tutar 1.519.000-TL olmuştur.

Özet ve Kazanç Analizi

• Hukuki Dayanak: Mahkeme kararı ile 2017 model Renault Kadjar Black Edition 1.2 TCE aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verilmiştir.

• Kesinleşme Şartı: Bu tür kararların kesinleşmeden icra takibine konu edilmesi, karşı tarafın istinaf ve temyiz başvuruları ile infazı durdurma girişimlerine yol açabileceğinden, karar kesinleştikten sonra takibe geçilmesi önemlidir.

• Stok Durumu: Borçlu şirket, ayıpsız misli teslim edemeyeceğini; aracın stoklarında bulunmadığını ve üretiminin yapılmadığını bildirmiştir.

• Değer Tespiti: Ticaret Odası, karşı tarafın teslim edemediği aracın ayıpsız mislinin değerini 1.550.000 TL olarak belirlemiştir. O tarihlerde eldeki ayıplı aracın değeri 1.100.000 TL civarındadır.

• Maddi Sonuç: İcra dosyasına yapılan ödeme sonrasında aktarılan tutar, net 1.519.000-TL olmuştur.

• Elde edilen menfaat: Tüketici, yaklaşık 1.100.000 TL değerindeki ayıplı aracını iade ederek, karşılığında yaklaşık 1.519.000-TL elde etmiştir.

 

Ayıplı araç uyuşmazlıklarına ilişkin genel bilgilendirme için Ayıplı Araçlarda Tüketici Hakları yazımızı inceleyebilirsiniz.